Malongdu Theater

About Us

คณะละครมาร็องดู คณะละครของผู้ถูกกดขี่คณะแรกของประเทศไทย ก่อตั้งโดย

คุณศรชัย ฉัตรวิริยะชัย

จบการศึกษา ปริญญาโท ด้านการละครจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เป็นผู้แปลหนังสือ Theatre of theเทฟ Oppressed ในชื่อ การละครของผู้ถูกกดขี่ จัดพิมพ์โดย สำนักพิมพ์สวนเงินมีมา 2562 ภายใต้นามปากกา ภินท์ ภารดาม 

ร่วมกับชาวคณะละครมาร็องดู ซึ่งสมาชิกแต่ละคนมีความหลากหลาย และน่าชวนให้ติดตาม ในประเด็นที่น่าสนใจ  

ละครของผู้ถูกกดขี่ คือ อะไร?

ละครของผู้ถูกกดขี่ คือ ชื่อกระบวนการละครที่คิดค้นโดย ออกัสโต บูอาล นักการละครชาวบราซิล โดยมีรากฐานแนวคิดมาจากการศึกษาเพื่อปวงชน ละครของผู้ถูกกดขี่ เป็นชื่อเรียกรวม ๆ ของกระบวนการหลากหลายที่เขาคิดค้นขึ้น เช่น ละครแทรกสด (Forum Theatre) ละครปฏิบัติการสด (Invisible Theatre) เป็นต้น

มาร็องดู แปลว่าอะไร

มาร็องดู คือ เป็นชื่อที่ตั้งมาจากคำว่า มาลองดู ในภาษาไทย ซึ่งแปลเป็นภาษาอังกฤษว่า Let’s Try นั่นหมายถึงสปิริตของการจัดแสดงละครของเราที่ต้องการให้ผู้ชมได้ขึ้นมามีส่วนร่วมในการแสดง และไม่เป็นผู้ชมที่นั่งดูเฉย ๆ เหมือนกับละครทั่ว ๆ ไป

ละครที่ มาร็องดู ทำแตกต่างจากละครเวทีทั่ว ๆ ไปอย่างไร

ละครของพวกเราไม่ได้มีใครคนใดคนหนึ่งเขียนบทเอาไว้ล่วงหน้า แต่ได้มาจากเรื่องราวของการกดขี่ ซึ่งอาสาสมัครได้พบเจอกับตนเองจริง ๆ และนำมาบอกเล่ากับกลุ่ม จากนั้นกลุ่มก็จะช่วยกันสร้างให้กลายมาเป็นละครต่อไป

มาร็องดู มีความเป็นมาอย่างไร?

มาร็องดู ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2556 โดยพี่ฉั่ว (ศรชัย ฉัตรวิริยะชัย) หลังจากนั้นได้ทำการอบรมเพื่อเผยแพร่ กระบวนการละครของผู้ถูกกดขี่ จนมีอาสาสมัครจำนวนหนึ่งเข้าร่วมเพื่อเป็นนักแสดงและทีมงาน ปัจจุบันมีอาสาสมัครกลุ่มแกนอยู่ประมาณ 6 คน ส่วนอาสาสมัครที่เป็นนักแสดงมีอยู่ประมาณ 30 คน โดยในจำนวนนี้มีผู้พิการ และเครือข่ายคนไร้บ้านด้วย มาร็องดู ได้นำละครไปจัดแสดงในเทศกาลละครกรุงเทพฯเมื่อไป พ.ศ. 2556 และ พ.ศ. 2558 มาแล้ว และปัจจุบัน ก็นำละครไปจัดแสดงตามคำเชิญ​ ตามสถานที่ต่าง ๆ

ละครแทรกสด หรือ Forum Theatre เป็นอย่างไร

คือละครที่แสดงถึงสถานการณ์การถูกกดขี่ที่เกิดขึ้นจริง โดยจัดแสดงในระยะเวลาสั้น ๆ เช่น สิบนาที ต่อจากนั้นจะให้ผู้ชมมีส่วนร่วมเข้ามาแทรกสด โดยมาแสดงเป็นตัวละครตัวใดตัวหนึ่ง พื่อแก้ปัญหาที่นำเสนอในละคร โดยมีวัตถุประสงค์คือให้ผู้ชมช่วยคิดหาทางออกที่จะทำให้การกดขี่ในละครนั้นลดลง

คณะละครขับเคลื่อนสังคม มาร็องดู

คณะละครขับเคลื่อนสังคมมาร็องดู เป็นคณะละครแรกของประเทศไทย ที่ใช้กระบวนการละครที่เรียกว่า “ละครของผู้ถูกกดขี่” เพื่อใช้ในกระบวนการทำละครทั้งในแง่แนวคิดและการปฏิบัติ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2556 

คำว่า “มาร็องดู” มีความหมายในทางเชื้อเชิญให้ผู้ชมเข้ามามีส่วนร่วม ตามแนวคิด “ปัญญาปฏิบัติ” (praxis) ของ เปาโล แฟรเร (Paolo Freire) นักการศึกษาผู้มีชื่อเสียงของโลก ซึ่งแต่งหนังสือชื่อ “การศึกษาของผู้ถูกกดขี่” ซึ่งเปลี่ยนแปลงแนวความคิดเรื่องการศึกษาเพื่อรับใช้ทุนให้กลายเป็นการศึกษาเพื่อการปลดปล่อยและเพื่อสร้างอิสรภาพและเสรีภาพของโลก  แนวความคิดนี้เองที่ทำให้นักการละครที่มีชื่อว่า ออกัสโต บูอาล ชาวบราซิล เกิดความคิดที่จะสร้างการละครแนวใหม่ โดยอิงจากแนวความคิดดังกล่าว จนในที่สุดเกิดเป็นกระบวนการละครซึ่งถูกจัดว่าเป็นการเคลื่อนไหวทางสังคมโดยใช้ละครที่สำคัญยิ่งในยุคปัจจุบัน การละครชนิดใหม่นี้ถูกเรียกว่า “การละครของผู้ถูกกดขี่” ซึ่งถือกำเนิดในช่วงปี 1960s และปัจจุบัน มีนักการละครและนักกิจกรรมทั่วโลกฝึกฝนตามแนวทางของละครของผู้ถูกกดขี่

ในประเทศไทย มาร็องดู มีเป้าหมายที่จะนำปรัชญาและองค์ความรู้ด้านการละครของผู้ถูกกดขี่มาเผยแพร่ เพื่อให้เป็นทางเลือกสำหรับนักการละครทั่วไปที่ต้องการทำงานด้านสังคมโดยเฉพาะผู้ที่ประสงค์จะทำงานให้มากไปกว่างานด้านสังคมสงเคราะห์ แต่มีเป้าหมายที่จะเรียกร้องความเป็นธรรมให้กับผู้ถูกกดขี่ และต้องการเห็นความเปลี่ยนแปลงในเชิงโครงสร้างอำนาจและลดการเอารัดเอาเปรียบกันในสังคมในระยะยาว

พื้นที่การทำงานของมาร็องดู มีทั้งการทำงานกับชุมชนที่เชื้อเชิญเราเข้าไปร่วมทำละคร การจัดอบรมความรู้ด้านการละครของผู้ถูกกดขี่ และการทำงานในแง่ผู้เชี่ยวชาญกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อนำเสนอในงานประชุมวิชาการต่าง ๆ 

ปัจจุบันมาร็องดู มีสมาชิกหลักอยู่จำนวน 6 ท่าน และมีอาสาสมัครที่ทำงานกับเราประมาณ 30 ท่าน บางส่วนของประเด็นงานที่เราเข้าไปเกี่ยวข้องได้แก่ การเข้าถึงการบริการสาธารณะของผู้พิการ, สิทธิและสวัสดิการผู้สูงอายุ, สิทธิของผู้ป่วยระยะสุดท้าย, คนไร้บ้านและประเด็นการไล่รื้อ รวมทั้งการคอรัปชันเรื่องสวัสดิการสังคมของคนไร้บ้าน, การทำลายทรัพยากรธรรมชาติโดยการให้สัมปทานเหมือง, ประเด็นเรื่องการล่วงละเมิดทางเพศ และการเหยียดเพศสภาวะ เป็นต้น

SLOGAN

สังคมเลว เพราะคนเฉย

VISION

สังคมที่ดีและยุติธรรมไม่อาจจะได้มาจากการหยิบยื่นให้โดยผู้กดขี่ ดังนั้น ผู้ถูกกดขี่และเพื่อนของผู้ถูกกดขี่ จะต้องมาร่วมมือกันโดยใช้การละครเป็นอาวุธสำหรับสร้างสันติภาพให้เกิดขึ้นในโลก

PURPOSE

1. เพื่อสร้างและเผยแพร่ องค์ความรู้ของการละครของผู้ถูกกดขี่ทั้งในทางทฤษฎีและปฏิบัติ ให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในประเทศไทย 

2. สนับสนุนและส่งเสริมชุมชนหรือองค์กรที่สนใจจะใช้การละครของผู้ถูกกดขี่เพื่อสร้างความตระหนักรู้และการต่อสู้กับการกดขี่และการใช้อำนาจอันไม่เป็นธรรม

3. สร้างฐานผู้ชมละครของผู้ถูกกดขี่อย่างยั่งยืนในประเทศไทย ซึ่งมีความสนใจจะสนับสนุนกิจกรรมในด้านการละครของผู้ถูกกดขี่ในแง่ของการรับชมและสนับสนุนในด้านต่าง ๆ 

4. เชื่อมต่อเครือข่ายที่สนใจจะใช้เทคนิคการละครของผู้ถูกกดขี่เพื่อเป็นส่วนเสริมและสนับสนุนในการทำงานที่เกี่ยวข้องกับประเด็นสิทธิพลเมืองและเรื่องความไม่เป็นธรรม

5. แบ่งปันองค์ความรู้ของการละครของผู้ถูกกดขี่ไปยังต่างประเทศรวมทั้งประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อสร้างให้เกิดเครือข่ายระดับภูมิภาคในอนาคต

SCOPE & POINT

การใช้ละครเพื่อช่วยในการร่างนโยบายสาธารณะ เช่น รัฐสวัสดิการ

เครือข่ายผู้พิการ / สิทธิในการเข้าถึงบริการสาธารณะ / ความแปลกแยกและการเหยียด

เครือข่ายคนไร้บ้าน / สิทธิในการมีที่อยู่อาศัย / ความแปลกแยกและความนับถือตนเอง

การดูแลผู้สูงอายุ และอาสาสมัครดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย 

การรู้เท่าทันสื่อ / ความคิดเชิงวิพากษ์

การล่วงละเมิดทางเพศ / ความตระหนักเรื่องสิทธิในร่างกายและการรับมือกับการล่วงละเมิด

ผลงานการแสดงบางส่วนที่ผ่านมา

ปี 2562 (2019)

3 กันยายน 2562

 

“มิ้นท์รฎา กับอิสระที่หายไป” ครั้งที่ 2 ละครแทรกสดที่ว่าด้วยชีวิตของคนพิการรุนแรง.​ โรงพยาบาลนครปฐม.​ ร่วมกับ รพ. หลวงพ่อเปิ่น และศูนย์ดำรงชีวิตอิสระของผู้พิการ พุทธมณฑล

7 สิงหาคม 2562

“คนหลงควัน” ละครแทรกสดเกี่ยวกับชีวิตคนสูบบุหรี่, คณะทันตแพทย์ศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

26 กรกฎาคม 2562

“บ้านบางแคร์” ละครแทรกสดเกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุ. โรงแรมจันทรารีสอร์ต จ. นครนายก จัดโดย คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องค์รักษ์

6 กรกฎาคม 2562

“วัตถุเหลวไหล ตอน BLACKJACK” การแสดงสดเพื่อตั้งคำถามกับการใช้ความรุนแรงกับนักกิจกรรมเคลื่อนไหวทางสังคม. ที่ชั้น 1 หอศิลปวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร BACC

5 กรกฎาคม 2562

“เราคือเมล็ดพันธุ์” การแสดงสดบน Sky Walk หน้า สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อแสดงความไม่เห็นด้วยประเด็นการทำร้ายจ่านิว

14 พฤษภาคม 2562

ขอดูใจแม่ #5 : ละครแทรกสดเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย. จัดโดย คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องค์รักษ์

14 พฤษภาคม 2562

ขอดูใจแม่ #5 : ละครแทรกสดเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย. จัดโดย คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องค์รักษ์

ขอดูใจแม่ #4 : ละครแทรกสดเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย, คณะแพทย์ศาสตร์ วชิรพยาบาล

9 เมษายน 2562

“ความลับของเมฆ” : ละครเพื่อเสนอร่างนโยบาย สาธารณะ, ที่ warehouse 30 ในงานปฏิทินแห่งความหวัง จากครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน สู่รัฐสวัสดิการ

30 มีนาคม 2562

ละครจากคณะละครคนไร้บ้าน, งาน Human of the Street เราล้วนเปราะบางกลางเมืองใหญ่, ณ. ห้องอเนกประสงค์ ชั้น 1 ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

9-10 มีนาคม 2562  

อบรมพื้นฐานละครแทรกสด (สองภาษา) Theatre of the Oppressed – Basic Facilitator Training จัดโดย Dan Hales และ Urban Light  

5 กุมภาพันธ์ 2562

ขอดูใจแม่ #3 : ละครแทรกสดเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย, ศิริราช

1-4 กุมภาพันธ์ 2562

อบรมละครบำบัด “สายรุ้งแห่งความปรารถนา” โดยวิทยากรชาวต่างประเทศ Amit Ron , Just Made My Day โครงการ Biz Galleria ซอย. นวลจันทร์.

29 มกราคม 2562

ละครต้านการสร้างเขื่อน 5 จังหวัดภาคใต้ “OK กินเรียบ”, เครือข่ายปกป้องดิน-น้ำ-ป่า บนผืนแผ่นดินใต้, ข้างทำเนียบรัฐบาล 

22-23 มกราคม 2562

อบรมเครือข่ายผู้พิการเรื่องความรุนแรงทางเพศ จ. ตาก

ปี 2561 (2018)

19-21, 23-30 ธันวาคม 2561

อบรมละครบำบัด “สายรุ้งแห่งความปรารถนา”, ที่ ศูนย์สุขภาวะ สสส. ซอย งามดูพลี

26 พฤศจิกายน 61

ขอดูใจแม่ #2 : ละครแทรกสดเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย, สวนธรรมศรีปทุม. ในงานเผชิญความตายอย่างสงบ พระอาจารย์ ไพศาล วิสาโล

สิงหาคม-กันยายน 2561

อบรมละครไทยขยับ Seasons 1 : ละครเพื่อการเป็นคนไทยที่ไม่เฉย, ศูนย์สุขภาวะ สสส.

15 กันยายน 2561

ขอดูใจแม่ ละครแทรกสดเพื่อการเรียนรู้เกี่ยวกับความตายและการอยู่, บ้านเซเวียร์ อนุสาวรีย์ชัยฯ

27 พฤษภาคม 2561

ละครแทรกสดเกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ จ. ตาก จัดโดยเครือข่าย

13 มีนาคม 2561

ละครปฏิบัติการสดประเด็น BTS ไม่จัดบริการลิฟท์เพื่อการเข้าถึงสาธารณะ Invisible Theater

ปี 2560 (2017)

พฤศจิกายน 2560

เทศกาลละครแทรกสด “บ้านด้านไม่เท่า” จัดแสดงในเทศกาลละครกรุงเทพฯครั้งที่ 14 , ณ.  ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร. 

26 เมษายน 2560

บ้านบางแคร์ : ละครแทรกสดที่ว่าด้วยเรื่องผู้สูงอายุ, ห้องออดิทอเรียม 2 อาคาร พิพิธภัณฑ์ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รังสิต.

การจัดอบรมของมาร็องดู

พฤษภาคม 2562

ไทยขยับ Seasons 2: อบรมละครขับเคลื่อนสังคม

มีนาคม 2562

Internaltional Workshop ละครของผู้ถูกกดขี่ เป็นภาษาอังกฤษ  ที่ เชียงใหม่ ร่วมจัดโดย Dan Hales และ Urban Light

กุมภาพันธ์ 2562

อบรมสายรุ้งแห่งความปรารถนา ครั้งที่ 3 (หลักสูตรเร่งรัด) กับ อมิต รอน

พฤศจิกายน 2561

อบรมสายรุ้งแห่งความปรารถนา ครั้งที่ 2 กับ อมิต รอน

กันยายน 2561

ไทยขยับ เพื่อการเป็นคนไทยที่ไม่เฉย : อบรมละครขับเคลื่อนสังคม

กุมภาพันธ์ 2561

อบรมสายรุ้งแห่งความปรารถนา ครั้งที่ 1 กับ อมิต รอน

กันยายน 2559

อบรมละครฟอรัมเธียร์เตอร์ “สังคมไม่ทอดทิ้งกัน” เพื่อจัดแสดงในเทศกาลละครกรุงเทพฯ ครั้งที่ 14

ธันวาคม 2559

อบรมละครย้อนเล่น (Playback Theatre) เบื้องต้น กับ Nadia Cicurel

พฤษภาคม 2557

“ว่าไม่นอน สอนไม่ง่าย” อบรมละครผู้ถูกกดขี่ กับนักการละครโรเมเนีย Andreea-Loredana Tudorache